Ir mercar ao supermercado converteuse nunha práctica cotiá. De feito, un 80% das nosas compras levan a cabo en grandes cadeas de distribución como Carrefour, Alcampo, Eroski, Corte Inglés e Mercadona, etc. Aínda que comemos e consumimos diariamente, e moi a miúdo facémolo mediante a compra en supermercados, poucas veces detémonos a pensar nas consecuencias que este modelo ten por todos aqueles que participan na cadea de comercialización: campesiños, traballadores, consumidores, comercio local. Agora pode ser un bo momento para expornos estas cuestións.

Grupos e redes en defensa da soberanía alimentaria de distintos territorios do Estado español reuníronse o 19 e 20 de febreiro en Vinyols i els Arcs (Tarragona) para avanzar na construción da Alianza pola Soberanía Alimentaria dos Pobos. Un cincuenta acodes representantes de colectivos impulsores desta iniciativa en Castela e León, Andalucía, Catalunya, Madrid, País Valencià, Castela-A Mancha, Euskal Herria, Estremadura, Galicia e Asturias atopáronse para debater acerca dos obxectivos e do plan de traballo a levar a cabo.

En palabras de Paul Nicholson, do sindicato agrario EHNE e da Vía Campesiña: "A Alianza pola Soberanía Alimentaria dos Pobos quere ser un movemento social. Non estamos a facer unha nova organización nin plataforma. Queremos apoiar as actividades que se dan no local, nunca substituír, e construír unha proposta política de acción contorna á soberanía alimentaria a medio e a longo prazo".

O encontro serviu para intercambiar experiencias, dotarse dun marco de coordinación e de traballo estatal, salientando a autonomía local, e acordar algunha temáticas clave como a loita contra os transxénicos ou a Política Agraria Común (PAC), entre outros temas, á vez que se asumiron algunhas datas importantes de mobilización como o 17 de abril, xornada internacional de loita campesiña, e un próximo encontro no inverno do 2010.

Un movemento desde a base

A crecente mercantilización da agricultura é unha realidade innegable a día de hoxe. A privatización dos recursos naturais, as políticas de axuste estrutural, os procesos de "descampesinización" e industrialización dos modelos produtivos e os mecanismos de transformación e distribución de alimentos conducíronnos á actual situación de crise alimentaria.

O valor agregado do café concéntrase ao final da cadea comercial. Un puñado de importadoras e torrefadoras controla, así, máis do 78% dos beneficios económicos provenientes do café, enquando no inicio da cadea 25 millóns de familia de cafeicultores só reciben unha parte ínfima das ganancias (Daviron e Ponte, 2005; Fitter e Kaplinsky, 2001).

Un dos trazos que definen a postmodernidad é o abandono das conviccións fortes, os grandes ideais e os valores máis substantivos das persoas. Lipovetsky describiu moi ben a nosa época definíndoa como de pensamento débil e relativismo moral e, efectivamente, non parece haber sitio xa no noso discurso para aquelas ideoloxías que tantas vontades arrastraron con grandes doses de esperanza, esforzo e compromiso.

Día a día dámonos conta da importancia de consumir alimentos frescos, sans e ecolóxicos. Continuas investigacións en todo o planeta deixan claro, por unha banda, os beneficios dunha alimentación sa e equilibrada, con abundancia de verduras e froitas frescas, e, doutra banda, advirten dos serios perigos para a saúde, a curto e longo prazo, da presenza nos alimentos de restos de praguicidas e de infinidade de sustancias tóxicas que se han ir engadindo nos procesos de produción, transformación ou comercialización.

Tódolos seres humanos precisamos alimentos nutritivos, saudables e nunha cantidade adecuada para o noso desenvolvemento en tanto que seres vivos e as nosas condicións de reprodución. Ben alimentadas, as persoas estamos menos expostas a enfermidades e á morte prematura. Seguridade alimentaria é a capacidade dunha poboación para dispor de alimentos nutritivos en cantidade e calidade suficiente. É un dereito humano prioritario e condición necesaria para o desenvolvemento integral da persoa.

El actual modelo de producción agrícola y ganadero industrial contribuye a profundizar en la crisis ecológica global con un impacto directo en la generación de cambio climático. Aunque a primera vista no lo parezca, la agroindustria es una de las principales fuentes de emisión de gases de efecto invernadero.

Escola de Outono do Espazo por un Comercio Xusto
Interven Michel Besson (fundador da cooperativa Andines e director de MINGA)
Presentación breve da cooperativa Andines